Τους τελευταίους μήνες, και με τις προσπάθειες της Αλβανίας να ενταχθεί στην ΕΕ, οι σχέσεις Ελλάδας, Τουρκίας και Αλβανίας, έχουν αρχίσει να εμφανίζονται όλο και περισσότερο στο παρασκήνιο.
Η Ελλάδα έχει δείξει την έμπρακτη στήριξη της στην ένταξη της Αλβανίας στην ΕΕ, ωστόσο έχει θέσει και τα σαφή πολιτικά της όρια, όσο αφορά κυρίως τα δικαιώματα της Ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία.
Σε πρόσφατη του επίσκεψη στα Τίρανα, ο Ευρωβουλευτής Φρέντη Μπελέρη, έγινε στόχος επίθεσης, καθώς άγνωστος πεζός του έριξε αυγά και γιαούρτια.
Όσο αναφορά αυτή την επίθεση ο ίδιος χαρακτηριστικά δήλωσε: «Το μίσος που τόσο καιρό καλλιεργεί ο κ. Ράμα απέναντι σε μένα και στα μέλη της ελληνικής εθνικής μειονότητας στη Χιμάρα δεν μπορεί πλέον να μην εκδηλώνεται] αναφέρει ο Φρέντι Μπελέρης.
«Δυστυχώς, η προς ένταξη Αλβανία δείχνει σήμερα απαξίωση απέναντι σε έναν κορυφαίο ευρωπαϊκό θεσμό του οποίου θέλει να γίνει μέλος. Αλλά και απαξίωση απέναντι στις διεθνείς συμβάσεις που έχει υπογράψει για την προστασία διπλωματικών αποστολών. Πέρασα 16 μήνες σε ένα αλβανικό κελί, οι επιθέσεις αυτές δεν μπορούν να κάμψουν το φρόνημα μου] σημειώνει ο Φρέντι Μπελέρης ενώ κλείνει λέγοντας πως:
«Η Αλβανία πρέπει να αποδείξει ότι θέλει και ότι πρέπει να είναι στην Ευρώπη. Αυτό δεν μπορεί να γίνει αν δεν επουλώσει τις ανοιχτές πληγές στη Δημοκρατία και το κράτος Δικαίου της, αλλά και αν δε σεβαστεί τα δικαιώματα της εθνικής μας μειονότητας», κατέληξε χαρακτηριστικά.
Σωστή παρατήρηση, αν λάβει κανείς υπόψη ότι σε πολλές περιπτώσεις τα δικαιώματα των Αλβανών πολιτών στην Ελλάδα συνήθως, δεν προστατεύονται, αλλά αυτά μάλλον είναι ψιλά γράμματα θα μπορούσε να πεις κανείς.
Και ενώ κανείς θα περίμενε η Τουρκία να πάρει το μέρος της Αλβανίας, λόγω της θρησκευτικής σύνδεσης και της πολιτικής τους συνεργασίας, η Τουρκία όσο αναφορά αυτό το ζήτημα στέκεται στο μέρος της Ελλάδας.
Η Τουρκία έχει εκφράσει έντονο ενδιαφέρον και υποστήριξη για τον Φρέντι Μπελέρη, τον νεοεκλεγέντα δήμαρχο της Χειμάρρας στην Αλβανία, ο οποίος συνελήφθη τον Μάιο του 2023 με την κατηγορία της παράνομης χρηματοδότησης για εκλογικούς σκοπούς.
Η τουρκική κυβέρνηση, όπως και άλλοι διεθνείς παράγοντες που ανησυχούν για τη σταθερότητα των Βαλκανίων, έχει καταδικάσει τη σύλληψη του Μπελέρη και την αντιμετώπισή του από τις αλβανικές αρχές, χαρακτηρίζοντας την κίνηση αυτή ως πολιτικά υποκινούμενη και αδικαιολόγητη.
Ο Έντι Ράμα, ωστόσο, σχολίασε τη σύλληψη του Φρέντι Μπελέρη, δηλώνοντας ότι η αλβανική κυβέρνηση τηρεί τους νόμους της χώρας και ότι δεν υπάρχουν πολιτικά κίνητρα πίσω από τη σύλληψη.
Ο Ράμα τόνισε ότι η δικαιοσύνη πρέπει να κάνει τη δουλειά της ανεξαρτήτως πολιτικών καταστάσεων και ότι η Αλβανία δεν μπορεί να επιτρέψει τις παρανομίες, όπως η δωροδοκία, κατά τη διάρκεια των εκλογών.
Ο Ερντογάν σε διπλό ταμπλό…
Θα μπορούσε να πει κανείς ότι σε πολιτικό επίπεδο ο Ερντογάν ‘’παίζει σε διπλό ταμπλό’’ καθώς ενώ από την μια υποστηρίζει τον Φρέντη Μπελέρη και την Ελληνική μειονότητα στην Αλβανία, από την άλλη χαρακτηρίζει Τούρκους την μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη.
Και μέσα σε όλα αυτά, συνεχίζει τις στενές συνεργασίες με την Αλβανία. Με αφορμή τα εγκαίνια του μεγαλύτερου τζαμιού στην Αλβανία, αλλά και στα Βαλκάνια ο Ερντογάν παρευρέθηκε πριν ένα μήνα στα Τίρανα.
Η μουσουλμανική κοινότητα Αλβανίας εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία ευχαριστεί τον «αδελφό τουρκικό λαό», τον πρόεδρο Ερντογάν και τον πρωθυπουργό της Αλβανίας Εντι Ράμα «που κατέστησαν εφικτή την ανέγερση του νέου μεγάλου τζαμιού των Τιράνων».
Πέρα όμως από το θρησκευτικό κομμάτι, η Τουρκία και η Αλβανία τα πάνε καλά και σε επίπεδο στρατιωτικής συνεργασίας.
Πριν από οκτώ μήνες, κατά την επίσκεψη του Έντι Ράμα στην Άγκυρα, υπεγράφησαν έξι συμφωνίες, με την πιο σημαντική να αφορά τη στρατιωτική συνεργασία.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε χαρακτηρίσει αυτή τη συμφωνία ως την πιο σαφή ένδειξη της βούλησης για στενή συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας και του στρατού.
Στην πρόσφατη συνάντησή τους, ο Ράμα εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη δωρεά από την Τουρκία «σημαντικού αριθμού» καμικάζι drones στην Αλβανία.
Έσπευσε ταυτόχρονα να δηλώσει ότι η απόκτηση των τουρκικών καμικάζι drones δεν σημαίνει ότι «η Αλβανία θα επιτεθεί σε κανέναν», αλλά ότι «η Αλβανία δεν μπορεί να χτυπηθεί από κανέναν».
Η Αλβανία διαθέτει επίσης τουρκικά drones Bayraktar TB2, ενώ η Τουρκία διατηρεί στρατιωτική ναυτική βάση στον Αυλώνα, ενισχύοντας περαιτέρω τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών.
Αλβανία και Τουρκία σε ιδεολογικό επίπεδο
Όσο αναφορά τον πόλεμο ωστόσο στη λωρίδα της Γάζας, οι δύο πρωθυπουργοί βρίσκονται απέναντι καθώς για τον Ερντογάν η Χαμάς είναι αποκλειστικά «αντιστασιακή οργάνωση», ενώ ο Έντι Ράμα στο παρελθόν έχει χαρακτηρίσει την Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση.
Αυτό ωστόσο, δεν έχει σταθεί εμπόδιο ως τώρα , στις μεταξύ τους διπλωματικές σχέσεις.
Τι κοινό έχει η Ελλάδα και η Αλβανία;
Η Ελλάδα και η Αλβανία έχουν πολλά να μοιραστούν παρά να χωρίσουν, δεδομένου ότι και οι δύο χώρες έχουν υποφέρει για πολλά χρόνια κάτω από τον ζυγό της Τουρκοκρατίας.
Ταυτόχρονα, και οι δύο χώρες έχουν έρθει αντιμέτωπες με το σκληρό πρόσωπο της μετανάστευσης και προσπαθούν για ένα καλύτερο μέλλον και των δύο χωρών.
Η οικονομική συνεργασία είναι ισχυρή, με την Ελλάδα να είναι σημαντικός εμπορικός εταίρος και επενδυτής στην Αλβανία, ενώ οι δύο χώρες ενισχύουν τις υποδομές τους μέσω κοινών έργων.
Η γεωγραφική εγγύτητα διευκολύνει τις ανταλλαγές πληθυσμών και την ανάπτυξη πολιτιστικών και κοινωνικών σχέσεων, ενώ η θρησκευτική διαφοροποίηση ενισχύει τον διαπολιτισμικό διάλογο.
Παρά τις διαφωνίες σε θέματα μειονοτήτων και θαλάσσιων ζωνών, οι δύο χώρες οι δύο χώρες φαίνεται να τα πάνε πολύ καλά.
Θαλάσσιες ζώνες ή αλλιώς ο ελέφαντας στο δωμάτιο
Και ενώ αναλύσαμε τα καλά, ας πάμε τώρα και στα κακά. Οι θαλάσσιες ζώνες και η οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων αποτελούν ένα από τα πιο περίπλοκα και ακανθώδη ζητήματα στις σχέσεις Ελλάδας, Αλβανίας και Τουρκίας, με κάθε χώρα να έχει διαφορετικές θέσεις και συμφέροντα.
Στην περίπτωση Ελλάδας και Αλβανίας, η διαφορά εστιάζεται κυρίως στο Ιόνιο Πέλαγος, όπου η Αλβανία επιθυμεί τη διατήρηση και αναγνώριση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ κοντά στην Ελλάδα, ενώ η Ελλάδα ζητά ακριβή οριοθέτηση για να προστατεύσει τα δικαιώματα της γύρω από τα νησιά, όπως η Κέρκυρα.
Οι διαφορές σε θέματα θαλάσσιας εκμετάλλευσης παραμένουν ανοιχτές. Στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας, η διαφωνία είναι πιο έντονη, κυρίως λόγω της αμφισβήτησης από την Τουρκία του Δικαίου της Θάλασσας και της θέσης των ελληνικών νησιών στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου.
Η Τουρκία αμφισβητεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών, ειδικά εκείνων κοντά στην τουρκική ακτογραμμή, με τις διαφορές να οδηγούν σε ένταση και συχνές NAVTEX και σεισμικές έρευνες από την Τουρκία.
Στις σχέσεις Αλβανίας και Τουρκίας, δεν υπάρχουν σημαντικές θαλάσσιες διαφορές, καθώς η Τουρκία επικεντρώνεται στην περιοχή του Αιγαίου και η Αλβανία στο Ιόνιο.
Η επίλυση αυτών των διαφορών είναι ζωτικής σημασίας για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Και οι τρεις χώρες βέβαια φαίνεται να κρέμονται απο τα χείλη των ΗΠΑ και την πρόσφατη εκλογή του Τραμπ, γεγονός το οποίο θα επηρεάσει όλη την Ευρώπη αλλά και τα Ελληνοτουρκικά.
Η τελευταία συνάντηση των ηγετών
Στις 7 Νοεμβρίου 2024, λίγο πριν την έναρξη των εργασιών της συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στη Βουδαπέστη, πραγματοποιήθηκε μια σύντομη, άτυπη συνάντηση μεταξύ τεσσάρων ηγετών: του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του Προέδρου της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη και του Πρωθυπουργού της Αλβανίας Έντι Ράμα.
Κατά τη διάρκεια αυτής της συζήτησης, οι ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών, καθώς και για τις τελευταίες περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις.
Οι δηλώσεις Κ. Μητσοτάκη
Τα συγχαρητήριά του στον νέο πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την «εμφατική του επιτυχία» εξέφρασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την άφιξή του στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, στη Βουδαπέστη, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι η Βορειοατλαντική Συμμαχία θα παραμείνει ισχυρή στην επίλυση των προβλημάτων.
Όσο αναφορά την παρουσία του πρωθυπουργού στο Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, ο ίδιος αναφερόμενος για την Τουρκία δήλωσε:
«Η κανονικότητα πιστεύω ότι πρέπει να είναι το ζητούμενο στις σχέσεις μεταξύ γειτόνων. Έχω συναντηθεί με τον Πρόεδρο Ερντογάν πολλές φορές και επίσημα και όποτε έχουμε τη δυνατότητα να συναντηθούμε και ανεπίσημα, πάντα θα ανταλλάξουμε μία ευγενική κουβέντα, γιατί αυτό πιστεύω ότι αρμόζει σε γειτονικά κράτη τα οποία πρέπει να έχουν καλές σχέσεις παρά τις μεγάλες διαφορές που ενδέχεται να έχουν.
Δεν έχω ενημερωθεί ακόμα λεπτομερώς από τον υπουργό Εξωτερικών, είδα όμως τις δηλώσεις και του κ. Γεραπετρίτη και του κ. Φιντάν και νομίζω ότι και οι δηλώσεις επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει ένα καλό κλίμα πάνω στο οποίο μπορούμε να οικοδομήσουμε.
Αλλά ταυτόχρονα, ναι, σίγουρα δεν υπάρχει ακόμα ένα κοινό πλαίσιο προκειμένου να συζητήσουμε σε βάθος τη μία μεγάλη μας διαφορά με την Τουρκία που δεν είναι άλλη από την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο.
Στη συνέχεια,επισήμανε τη μεγάλη επιτυχία της χορήγησης “βίζας express” για τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, η οποία συνέβαλε σημαντικά στην τουριστική ανάπτυξη της περιοχής, καθώς και τη θετική συνεργασία που υπάρχει στην αντιμετώπιση του προσφυγικού.
Επίσης, ανέφερε τη συνεργασία των δύο χωρών σε διεθνείς οργανισμούς, επισημαίνοντας ότι όλα αυτά είναι σημαντικά βήματα για την ενίσχυση των σχέσεων.
«Βεβαίως και συνομιλούμε και θα συνομιλούμε και έστω κι αν δεν μπορούμε να βρούμε ένα πλαίσιο να συμφωνήσουμε στην κεντρική μας διάφορα, οφείλουμε να διαφυλάξουμε τα ήρεμα νερά τα οποία τελικά αποβαίνουν νομίζω προς όφελος και των δύο λαών», κατέληξε ο πρωθυπουργός.
Γιατί όμως πρέπει να μας νοιάζουν όλα αυτά;
Ο αντίκτυπος των γεωπολιτικών εξελίξεων στον ελληνικό λαό αναμένεται να είναι σημαντικός, καθώς αφορούν κρίσιμα ζητήματα, όπως η εθνική ασφάλεια, τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία και οι σχέσεις της Ελλάδας με τις γειτονικές χώρες, κυρίως την Αλβανία και την Τουρκία.
Επίσης, η υποστήριξη της Τουρκίας προς τον Φρέντι Μπελέρη και την ελληνική μειονότητα στην Αλβανία, ενώ ενισχύει τις στρατηγικές σχέσεις της Τουρκίας με την Αλβανία, δημιουργεί αντιφάσεις και αμφιβολίες στην ελληνική κοινή γνώμη.
Αυτή η αντίφαση ενδέχεται να εντείνει την καχυποψία και τις αμφιβολίες για τις πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας, ιδιαίτερα δεδομένου ότι οι στρατηγικές κινήσεις της επηρεάζουν άμεσα την ελληνική ασφάλεια.
Συνολικά, οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να προκαλέσουν μια αίσθηση αβεβαιότητας και ανησυχίας για την πορεία της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας και την ασφάλεια στην περιοχή.
Παρά τις ανησυχίες, οι περισσότεροι Έλληνες πιθανόν να υποστηρίξουν την κυβέρνηση στην προσπάθεια προστασίας των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία και τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων, παρά τις εξωτερικές πιέσεις και τις στρατηγικές συνεργασίες άλλων χωρών.
About the Author
Discover more from The Persona
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
