Η Σφαγή του Ρουγκόβα ήταν μια σειρά δολοφονιών Αλβανών που διαπράχθηκαν από σερβικές και δυνάμεις του Μαυροβουνίου εναντίον Αλβανών αμάχων στην περιοχή του Ρουγκόβα στις 16 Φεβρουαρίου 1919.
Η σφαγή του Ρουγκόβα δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα μεμονωμένο εγκληματικό γεγονός, αλλά ως συνέχεια της γενοκτονικής πολιτικής των Σέρβων και των Μαυροβούνιων κατά των Αλβανών, η οποία στόχευε στην φυσική εξόντωση του πληθυσμού αυτής της επαρχίας (όπως στοχεύει και σήμερα, απλά με άλλα όπλα και άλλες τακτικές).
Ο βιαίος εκσλαβισμός των Αλβανών
Το γεγονός που προκάλεσε μεγάλη έκπληξη στην ιστορία της σύγχρονης Ευρώπης ήταν ο εξαναγκαστικός προσηλυτισμός των Αλβανών, που ξεκίνησε από τη Σερβο-Μαυροβουνιακή Ορθόδοξη Εκκλησία με έδρα στην Πέγια, από το τέλος του 1912 μέχρι τα τέλη Μαρτίου του 1913.
Οι μαυροβουνιακές αρχές, προκειμένου να υλοποιήσουν τις φιλοδοξίες τους, εκτός από την εκστρατεία για τη συγκέντρωση όπλων από τον πληθυσμό, ξεκίνησαν επίσης μια εκστρατεία προσηλυτισμού των Μουσουλμάνων και Καθολικών Αλβανών στη σλαβική Ορθοδοξία, μέσω της οποίας επιδίωκαν τον εκσλαβισμό τους.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, εμποτισμένη με τυφλό εθνικισμό, έκανε ώστε σε όλες τις περιοχές του Δουκαγινίου, στην Ρουγκόβα και σε άλλα μέρη, ο μαυροβουνιακός στρατός και η αστυνομία να εξαναγκάσουν βίαια τον αλβανικό μουσουλμανικό και καθολικό πληθυσμό να μεταστραφεί στην Ορθοδοξία, που σήμαινε τον εκσλαβισμό τους.
Όλοι οι παρατηρητές της εποχής αναφέρουν ότι από φόβο και λόγω της άσκησης βίας, οι Αλβανοί βαφτίζονταν με νέα σλαβικά ονόματα και φορούσαν το μαυροβουνιακό καπέλο («καπίτσα») ως εμφανές εξωτερικό σύμβολο.
Σκουφάκι από το Μαυροβούνιο με τον σερβικό σταυρό – Η λεγόμενη Καπίτσα
Ο μάρτυρας Zef Mark Harapi, αναφερόμενος στην Πέγια και τη Ρουγκόβα, αναφέρει ότι όσοι αρνούνταν να δεχτούν την Ορθοδοξία και τον εκσλαβισμό εκτελούνταν δημόσια μπροστά σε συγκεντρωμένο πλήθος.
Σύμφωνα με τα ιστορικά αρχεία, υπό τη βίαιη καθοδήγηση του Sav’ Batarja (Lazarević), καταδιώχθηκαν πολλοί άνθρωποι στην Πέγια και στα χωριά Χατζάι, Κουκίστες κ.λπ., των οποίων οι κάτοικοι είχαν διαφύγει στα βουνά για να σωθούν από τις μαζικές σφαγές των μαυροβουνιακών αρχών.
Σε ένα έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών, στις 21 Δεκεμβρίου 1912, δίνονταν οδηγίες για το μοναστήρι της Πέγια σχετικά με το πώς να εκτελούνται αυτές οι αναγκαστικές βαπτίσεις.
Σε άλλο έγγραφο της 18ης Μαρτίου 1913, ο Jovan Plamenac αναφέρει ότι οι βαπτίσεις προχωρούσαν με επιτυχία στην Πέγια και τη Γκιακόβα, και ότι πολλοί ζητούσαν να βαπτιστούν Ορθόδοξοι.
Στις 19 Μαρτίου 1913, σε άλλο έγγραφο, αναφέρεται ότι 233 άτομα βαπτίστηκαν στην Πέγια, και ζητήθηκε η αποστολή περισσότερων ορθόδοξων ιερέων, ιδανικά με γνώση της αλβανικής γλώσσας, για να συνεχιστεί το έργο.
Ο Ζεφ Χαράπι, στις αναμνήσεις του, περιγράφει ότι στη Ρουγκόβα οι ιμάμηδες απομακρύνθηκαν και στη θέση τους στάλθηκαν τρεις Ορθόδοξοι ιερείς, οι οποίοι συγκέντρωσαν τους μουσουλμάνους ένα Σάββατο και τους «μετέστρεψαν».
Όσοι δεν υπάκουαν βασανίζονταν, φυλακίζονταν ή εκτελούνταν, ακόμη και μικρά παιδιά στη κούνια τους. Παρόμοια περιστατικά συνέβησαν επίσης στο Πλάβα, στο Γκούσινιε και στο Ροζάγε.
Ο μαζικός εξαναγκασμός στον Ορθόδοξο προσηλυτισμό έφτασε σε τέτοιο επίπεδο που, σύμφωνα με τηλεγράφημα του Υπουργού Εσωτερικών του Μαυροβουνίου στις 21 Μαρτίου 1913, περίπου 5.000 Αλβανοί είχαν βαπτιστεί μέχρι τότε.
Ο επικεφαλής του προσηλυτισμού στην Πέγια ήταν ο ιερέας Μαξίμοβιτς και ο ηγούμενος του μοναστηριού της Πέγιας, Γιανίκι, μαζί με τον στρατιωτικό διοικητή Σάβα (Μπατάρια) Λαζάρεβιτς.
Στο Πλάβα και το Γκούσινιε, ο παπάς Γκιόργκε Σεκουλάρατς ανέφερε υπερήφανα σε συνέντευξη ότι είχε βαπτίσει 12.000 Αλβανούς.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Πέγιας διατηρούσε έναν επιφυλακτικό τόνο απέναντι στην Καθολική Εκκλησία λόγω του φόβου αντιδράσεων από την Αυστροουγγαρία.
Ο στρατηγός Γιάνκο Βούκοτιτς, σε επιστολή του στις 30 Οκτωβρίου 1912, επέπληξε τους διοικητές του για την ανάκριση των Φραγκισκανών μοναχών, οι οποίοι υπερασπίζονταν ανοιχτά τα δικαιώματα των Αλβανών, κάτι που κλιμάκωσε τις εντάσεις μεταξύ της κυβέρνησης του Μαυροβουνίου και του Βατικανού.
Η Βρετανίδα διπλωμάτης Edith Durham ανέφερε ότι στη Γιάκοβα, εκτός από τους μουσουλμάνους, οι Μαυροβούνιοι προσπαθούσαν να προσηλυτίσουν και τους Καθολικούς.
Ο πιο ένθερμος υπερασπιστής των Καθολικών ήταν ο ιερέας Luigj Palaj, ο οποίος δήλωνε ότι θα τους υπερασπιζόταν ακόμη και αν αυτό του κόστιζε τη ζωή του. Στις 7 Μαρτίου 1913, οι Μαυροβούνιοι τον εκτέλεσαν με λόγχες κοντά στη Γιάκοβα.
Σύμφωνα με την εφημερίδα Neue Frei Presse, πριν τον σκοτώσουν, του έδωσαν την επιλογή να αλλάξει πίστη, αλλά εκείνος απάντησε: «Δεν προδίδω την πίστη μου!»
Με την υποστήριξη της Ορθόδοξης Εκκλησίας, στις 16 Μαρτίου 1913, 530 Καθολικοί εξαναγκάστηκαν να βαπτιστούν στην Ορθοδοξία. Συνολικά, στην περιοχή της Γιάκοβα, 1.200 Καθολικοί υπέστησαν το ίδιο.
Ο καθολικός ιερέας Luigj Palaj που εκτελέστηκε για την πίστη του
Η δολοφονία του Atë Luigj Palaj και οι αναγκαστικές βαπτίσεις προκάλεσαν διεθνή αντίδραση.
Η Αυστροουγγαρία, με το δικαίωμα προστασίας των Καθολικών στα Βαλκάνια, απαίτησε να σταματήσουν οι διωγμοί και απείλησε με στρατιωτική επέμβαση.
Στις 2 Απριλίου 1913, ο αυστροουγγρικός στόλος πραγματοποίησε πολεμική επίδειξη στην Αδριατική, αναγκάζοντας το Μαυροβούνιο να υποχωρήσει από τη Σκόδρα και να μειώσει τις διώξεις κατά του αλβανικού πληθυσμού.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα δεδομένα της Επιτροπής του Κοσσυφοπεδίου η δολοφονία Αλβανών συνεχίστηκε και το 1920, όπου παρέχονται στοιχεία για 537 δολοφονημένους.
Την ίδια στιγμή, μια άλλη πηγή αναφέρει, ότι κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 1919 στο Κοσσυφοπέδιο δολοφονήθηκαν 12.373 Αλβανοί και πάνω από 8.000 Αλβανοί εκδιώχθηκαν προς την Τουρκία.
Ως αποτέλεσμα αυτών των σφαγών, η περιοχή της Ρουγκόβα ερημώθηκε εντελώς, καθώς όσοι είχαν την τύχη να επιζήσουν εγκατέλειψαν τη Ρουγκόβα, εγκαθιστάμενοι κυρίως στην Αλβανία και αλλού, για να επιστρέψουν μόνο μετά το 1924 και να ξαναρχίσουν τη ζωή τους στην πατρίδα τους.
Παρά τις διάφορες κοινωνικές συνθήκες, κατάφεραν να επιβιώσουν μέχρι τις μέρες μας, αποδεικνύοντας έναν σπάνιο εθνοτικό και ανθρωπολογικό δυναμισμό στον αλβανικό χώρο.
Σαν σήμερα, 16 Φεβρουαρίου τιμάται η μνήμη όλων των μαρτύρων που δολοφονήθηκαν άδικα στο Ρουγκόβα.
About the Author
Discover more from The Persona
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
