Γνωρίσαμε την Βάσια Σκιαδά ένα βράδυ του Μάρτη στο θέατρο Νους, στις ενταντικές προετοιμασίες του Βήχα. Μέσα σε αυτό το λίγο χρόνο που μας δόθηκε, καταλάβαμε ότι έχουμε να κάνουμε με μια νέα, ταλαντούχα σκηνοθέτη και δημιουργό, και πάνω από όλα έναν ζεστό χαρακτήρα.
Συναντηθήκαμε εκεί που ξεκίνησαν όλα, στο δωμάτιο προβών του Βήχα και μετά από μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης και κάποια… ακροβατικά για το φωτογραφικό υλικό (συγγνώμη Βάσια) , μας παρέθεσε όλα όσα πρέπει να ξέρετε!
- Γιατί αποφάσισες να ανεβάσεις την Άλκηστις του Ευριπίδη ;
”Στην ουσία αυτή είναι μια ιδέα η οποία ζυμώνεται μέσα στο κεφάλι μου από το 2023. Όταν ήμουν στο Λονδίνο κάναμε ένα μάθημα σωματικού θεάτρου και στο τέλος εξεταζόμασταν μέσω μιας performance. Μας είχαν πει να επιλέξουμε με τι θέλουμε να ασχοληθούμε και πως. Είναι ένα κείμενο με το οποίο ασχοληθήκαμε και στην σχολή, και το αγαπώ πάρα πολύ, γιατί αφήνει πάρα πολλά αναπάντητα ερωτήματα. Έχει και ένα ειδολογικό ζήτημα, -είτε είναι τραγωδία, είτε είναι σατυρικό δράμα- δεν είμαστε σίγουροι, το οποίο είναι καταπληκτικό για έναν δημιουργό.
Οπότε ζυμωνόταν το έργο μου μέσα γενικότερα, και όταν ήρθα αντιμέτωπη με το σωματικό θέατρο, κάπως όλη αυτή η ερώτηση, που υπάρχει στο πρώτο στάσιμο της Αλκήστιδος, δηλαδή: ”ζει η Βασίλισσα, πέθανε η Βασίλισσα, ναι αλλά αν είχε πεθάνει δεν θα βλέπαμε τα σημάδια, ναι αλλά ήταν σήμερα να πεθάνει κ.λ.π’‘, το οποίο είναι μια συζήτηση που κάνει ένας χορός γύρω από το Βασιλικό Παλάτι είναι κάπως σαν πολιτικό σχόλιο, δηλαδή ‘‘τόσο ανοργάνωτοι είστε”;
Επίσης είναι ένας χορός που ακούς πολλές διαφορετικές φωνές, βλέπεις τις προσωπικότητες μέσα σε αυτό το έργο, ενώ έχουμε συνηθίσει τον Αρχαίο χορό να τον βλέπουμε σαν ένα σώμα, η κοινή γνώμη που λέμε, σε αυτή την περίπτωση έχουμε έναν χορό με πάρα πολλές αποχρώσεις και μου άρεσε πάρα πολύ αυτό. Εκεί μέσα, βρίσκεις ατομικότητες.
«Τότε είπα: πάρα πολύ ωραία, πως μπορώ να το μεταφράσω αυτό σωματικά;».
Αν δούμε και την έναρξη του ”Βήχα” τα παιδιά κάναν έναν πυρήνα, τον κινησιολογικό βήχα, αυτόν που κορυφώνεται και σβήνει. Σκέψου αυτό, μεγεθυμένο, ήταν το κέντρο της performance στο Λονδίνο. Εκεί είχαμε ένα μπάνιο και δυο καθρέπτες με τους νιπτήρες, και τρεις ηθοποιούς.
Με το που εισέρχεται στο χώρο η πρώτη ηθοποιός, κατευθείαν μπαίνει σε μια κατάσταση που καταλαβαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά. Μετά μπαίνει η δεύτερη ηθοποιός στο μπάνιο, πλένει τα χέρια της και μετά κοιτάζονται.
Πίσω τους βλέπουν δυο πόρτες, η μια είναι κλειδωμένη και η άλλη γράφει ”εκτός λειτουργίας”, οπότε χτυπάνε να δουν εάν είναι κάποιος μέσα και τότε ξεκινάει ένας διάλογος, ο οποίος δεν χρειάζεται και λόγια, με χειρονομίες τύπου, ”είναι κάποιος μέσα, είδες κάποιον να μπαίνει;”
Μετά αυτός ο χρόνος αρχίζει να απλώνει, δεν βγαίνει καμία από την τουαλέτα, και αρχίζει και δημιουργείται μια φαντασίωση στο κεφάλι της καθεμίας, ότι κάτι έχει γίνει. Η μία αρχίζει να παθαίνει κρίση πανικού, η άλλη προσπαθεί να την ηρεμήσει και όλα αυτά χωρίς λόγια, γιατί δεν χρειάζονται στην πραγματικότητα.
Όλο αυτό το αστείο κορυφώνεται στο τέλος της performance, όταν ανοίγει η πόρτα του μπάνιου και συνειδητοποιούν ότι ήταν απλά ο αέρας που είχε ανοίξει το παράθυρο του μπάνιου.!
Οπότε ήταν κάτι που υπήρχε μέσα μου καιρό.
Την έκανα και σαν εργασία του Μεταπτυχιακού, την Άλκιστη του Ευριπίδη, δηλαδή μια θεωρητική σκηνοθεσία στο θέατρο της Επιδαύρου.
Έπειτα γνώρισα την Αργυρώ Βώβου. Μου άρεσε πολύ ο τρόπος που έγραφε, και η ίδια μου είχε πει αν θελήσω ποτέ να γράψουμε κάτι μαζί, θα το ήθελε. Εκείνη τη στιγμή απάντησα ότι αυτό ήταν το λάθος πράγμα που μπορούσε να μου πει! (λέει χαριτολογώντας).
Θυμάμαι σε ένα μήνα περίπου, το οργάνωσα στο κεφάλι μου και είπα ”Θέλω αυτή την ιδέα, θέλω αυτούς τους ηθοποιούς, πάμε να το κάνουμε”.
Της λέω λοιπόν, θέλω αυτό, θέλω μια μεταγραφή της Άλκηστις σε ένα θεατρικό περιβάλλον, όπου στην ουσία θα βλέπουμε έναν θίασο σαν χορό, η Χ και η Ψ που λέμε, να προετοιμάζονται για την παράσταση, αυτή η παράσταση να μην συμβαίνει ποτέ και να αναρωτιόμαστε : ”Έχει συμβεί κάτι στη πρωταγωνίστρια που έχει κλειστεί στο καμαρίνι της, ζει, πέθανε;, κ.λ.π”.
Όλο αυτό η Αργυρώ το μετέφρασε στην ”Αρκούδα”. Είναι ένα έργο άρρηκτα συνδεδεμένο με αυτό που έχω στο μυαλό μου καιρό, και με αυτό που τώρα λέμε Βήχας.”
- 2. Πως προέκυψε η επιλογή των ηθοποιών;
”Με κάποιους από τους ηθοποιούς είχα ξανασυνεργαστεί στο παρελθόν. Με τον Χρήστο Δερβεντζή και την Μυρτώ Παγκάλου είχαμε συνεργαστεί σε προηγούμενες παραγωγές και σκηνοθεσίες της Μιχαέλας Αντωνίου, που συμμετείχε με την φωνή της στην παράσταση.
Είναι επίσης ένας άνθρωπος που με έχει βοηθήσει πολύ.
Τα είχα δει λοιπόν τα παιδιά σε δικές της σκηνοθεσίες, όταν δούλευα ως βοηθός σκηνοθέτη και μου άρεσαν πάρα πολύ, οπότε και τους πλησίασα και τους είπα ότι θέλω να κάνω μαζί του. Ευτυχώς για εμένα συμφώνησαν γιατί είναι εξαιρετικοί όλοι τους.
Την Μαρία Κεσίλογλου μου την σύστησε ο Χρήστος, συγκεκριμένα μου είπε ‘’Υπάρχει μια κοπέλα που είναι πάρα πολύ καλή και που πιστεύω θα ταιριάξετε πάρα πολύ ’’. Και όταν την γνώρισα όντως, είπα οκ, εδώ είμαστε, τέλεια.
Την Αναστασία Μακράκη την γνώρισα από ένα σεμινάριο θεατρικής γραφής που παρακολουθήσαμε πέρυσι μαζί, και απλώς πλησιάσαμε η μία την άλλη στο τέλος και είπαμε ότι κάτι θέλουμε να κάνουμε εμείς οι δύο μαζί.”
- 3. Ποια ήταν η πρώτη σου σκέψη όταν διάβασες το σενάριο;
”Η πρώτη μου σκέψη ήταν ‘’Αχ, τι μας κάνεις ρε Αργυρώ’’ (ξανά αναφέρει χαριτολογώντας).
Σκεφτόμουν «ορίστε, το ήθελες αυτό, πάρε το τώρα, δούλεψε». Είπα, ωραία.
Επίσης, το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι ότι δεν λάβαμε το κείμενο έτοιμο εξαρχής, να αναφέρω σε αυτό το σημείο. Λαμβάναμε σκηνή την σκηνή ανά εβδομάδα, γιατί γραφόταν παράλληλα με την έναρξη των προβών.
Η Αργυρώ είχε έρθει σε κάποιες πρώιμες προβές που δεν είχαμε κείμενο ακόμα και δουλεύαμε με αυτοσχεδιασμούς, οπότε είχε τρομερό ενδιαφέρον αυτή η εξελικτική πορεία.”
- 4. Ο ”Βήχας” ήταν η πρώτη σου παράσταση;
”Ο ”Βήχας΄” ήταν η πρώτη μου επαγγελματική παράσταση. Είχα σκηνοθετήσει στο παρελθόν, στο Φεστιβάλ Ηλίου, την Βουή του Παύλου Ματέσι, στα πλαίσια της πτυχιακής μου στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών, με ερασιτέχνες ηθοποιούς. Όλοι αυτοί οι ηθοποιοί πλέον βρίσκονται σε δραματικές σχολές και χαίρομαι πάρα πολύ για αυτό.
Αυτή ήταν η πρώτη δουλειά που είπα «να δούμε πώς κυλάει αυτό το πράγμα που λέγεται σκηνοθεσία».
Είδα ότι μπορώ να το κάνω, είδα ότι με ενδιαφέρει πολύ, και μετά με αυτό μπόρεσα να γίνω δεκτή στο μεταπτυχιακό τμήμα που ήθελα στο Λονδίνο.”
- 5. Θα ήθελες να μας μιλήσεις για τις σπουδές σου;
” Οι προπτυχιακές μου σπουδές ήταν στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών στην Αθήνα. Ήταν μια πολύ συνειδητή επιλογή, γιατί ήξερα ότι ήθελα να ασχοληθώ με το θέατρο, αλλά δεν είχα ιδέα τι θέλω να κάνω. Πέρασα από τη φάση που έλεγα «μωρέ, μήπως θέλω να γίνω ηθοποιός;», αλλά συνειδητοποίησα με τα χρόνια ότι, ενώ ωραία περνάω, κάτι ακόμα μου λείπει.
Να αναφέρω ότι το τμήμα Θεατρικών Σπουδών είναι ένα θεωρητικό τμήμα, , απλώς εγώ ήμουν τυχερή, γιατί τα χρόνια που φοιτούσα είχαμε πολλά μαθήματα πρακτικού χαρακτήρα. Κάποια στιγμή, έκανα ένα μάθημα που λέγεται «Σκηνοθεσία» με τον Νίκο Διαμαντή, ο οποίος μας είχε πει «εσείς θα διαβάσετε τον Φονιά και εσείς θα διαβάσετε την Βουή», οπότε είπα «α, πρέπει να ψάξω να βρω την Βουή και να την διαβάσω».
Θυμάμαι ότι ένα βράδυ διάβασα μια ατάκα στην οποία κόλλησα, που έλεγε «τα χρώματα καταρρέουν», και είπα ότι θέλω να παίξω με αυτό.”
- 6. Πως αντέδρασε το κοινό στον ”Βήχα”;
Η επαφή με το κοινό ήταν κάθε βράδυ διαφορετική. Αυτό που ακούμε πολλές φορές, «κάθε παράσταση είναι διαφορετική» και δεν το πιστεύεις, αλλά έτσι είναι τελικά. Όχι μόνο από άποψη παραγωγής, αλλά και από άποψη κοινού.
Μπορεί ένα βράδυ να πέφτανε κάτω από τα γέλια, και λέγαμε «τέλεια», και άλλα βράδια στυνόμασταν αυτί και λέγαμε «τι γίνεται;».
Επειδή είναι ιδιαίτερο κείμενο που από τη μια σε κάνει να γελάς και από την άλλη λες «ωχ, δεν είναι κανείς καλά», δεν ξέρεις πώς θα το πάρει ο καθένας. Αλλά νομίζω ότι αυτό που είχε ενδιαφέρον είναι ότι έβγαιναν οι άνθρωποι από το κοινό και έλεγαν «πέρασα καλά», και «με έκανε να σκεφτώ ένα πράγμα».
«Αυτό το ένα πραγματάκι που θα σκεφτείς και το γέλιο που θα κάνεις είναι πολύ σημαντικό».
- 7. Τι πρέπει να έχει ένας σκηνοθέτης για να θεωρείται καλός σκηνοθέτης;
”Εγώ είμαι εκκολαπτόμενη σκηνοθέτης, αλλά από αυτά που βλέπω, εάν έχεις ένα κείμενο στα χέρια σου, καλό είναι να έχεις μπει βαθιά μέσα σε αυτό, για να δεις πόσο μπορείς να παίξεις και με πόσα πράγματα. Είναι καλό να δεις πόσα χρώματα έχει η παλέτα σου για να δεις με πόσα μπορείς να ζωγραφίσεις.
Πολύ σημαντικό είναι να αφήνεις χώρο στον ηθοποιό να δημιουργεί.
Μπορεί να είμαστε εμείς οι ίδιοι δημιουργοί, αλλά είναι και οι ηθοποιοί δημιουργοί. Σε μια παράσταση μπορεί να έχεις και άλλους συντελεστές.
Εγώ είχα την τύχη να συνεργαστώ με την Κατερίνα Αγγελακοπούλου σαν χορογράφο και επιμέλεια κίνησης, τον Δημήτρη Κλεισαρχάκη στη μουσική, και τον Γιώργο Αντωνόπουλο στον συντονισμό φωτισμών. Είναι πολύ σημαντικό όλοι οι συντελεστές να νιώθουν ότι υπάρχει χώρος για το δικό τους δημιουργικό κομμάτι.
Όλοι οι συντελεστές δημιουργούν και εσύ είσαι σαν ενορχηστρωτής, σαν μαέστρος, και τους συντονίζεις όλους μαζί. Αυτό είναι το ωραίο.”
8. Υπάρχουν ηθοποιοί ή συντελεστές με τους οποίους θα ήθελες να συνεργαστείς στο μέλλον;
” Ουφ… Πάρα πολλοί! Να σου πω ονόματα θες τώρα ε; Χαχα.
Καταρχάς, εγώ φέτος συνεργάστηκα πρώτη φορά σαν βοηθός σκηνοθέτη με τον Γιώργο Νανούρη. Ήταν μια συνεργασία για την οποία χάρηκα πάρα πολύ, γιατί μιλάμε για ένα απόλυτα υγιές περιβάλλον και ένα πολύ ανοιχτό δωμάτιο να μιλήσεις και να υπάρξεις.
Είναι ωραίο να μπαίνεις σε ένα φωτεινό δωμάτιο δημιουργίας, οπότε μου άρεσε πάρα πολύ. Θα ήθελα στο μέλλον να ξανασυνεργαστούμε, έμαθα πολλά πράγματα.
Υπάρχουν βέβαια πάρα πολλοί που θαυμάζω. Μεταξύ αυτών είναι ο Άρης Μπινιάρης. Πρόσφατα είδα το Φάουστ. Μου αρέσει γιατί δουλεύει πάρα πολύ τον λόγο, πώς πρέπει να ακούγεται ο λόγος. Καλώς ή κακώς, δεν μιλάμε στην καθαρεύουσα, μιλάμε στην δημοτική, οπότε πολλές φορές κυλάνε οι λέξεις και τα λόγια, από το «σ’ αγαπώ» μέχρι το «σε βρίζω», τόσο αδιάφορα, χάνοντας έτσι την ουσία του. Αισθάνομαι όμως ότι με τις παραστάσεις του παίρνει ζωή ο λόγος.
Μ’ αρέσει επίσης ο Γιώργος Κουτλής και οι παραστάσεις του. Είναι τρομερή η προσοχή του στη λεπτομέρεια, τρομερή η επαφή του με το κείμενο, σκηνή με τη σκηνή επιβεβαιώνεται το έργο.”
- 9. Τι σημαίνει για εσένα σωματικό θέατρο;
”Να είναι παρόντα τα σώματα επί σκηνής. Δεν χρειάζεται να κάνουν τα σώματα ακροβατικά για να λέμε ότι κάνουμε σωματικό θέατρο. Μια σωματικότητα μπορεί να είναι παρούσα σε μια παράσταση απόλυτα ρεαλιστικού αποτελέσματος, αλλά βλέπεις σώμα το οποίο συμμετέχει και είναι παρόν, αντιδρά και δρα. Δεν είναι σώματα παθητικά, σε μια καρέκλα που απευθύνουν ένα λόγο. Είναι παρόν τα σώματα και μαζί με αυτό παρασύρουν και τον λόγο, οπότε μου αρέσει αυτό.”
- 10. Έχεις έρθει αντιμέτωπη με την τοξικότητα στο χώρο;
”Κοίταξε, καλώς ή κακώς, σαν φοιτήτρια, οι δουλειές που είχα κάνει ήταν περιστασιακές, οπότε τώρα έχω ξεκινήσει να κάνω τα πρώτα μου βήματα. Μέχρι στιγμής έχω σταθεί πολύ τυχερή. Θέτεις και εσύ τα όρια σου όταν μπαίνεις σε έναν χώρο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα έρθει ο άλλος να στα καταπατήσει. Όλοι ερχόμαστε αντιμέτωποι με τέτοια φαινόμενα.”
- 11. Εργάζεσαι κάπου αυτή την περίοδο;
«Αυτήν την περίοδο είμαι πιο χαλαρή, πιο ήρεμη και μπορώ να βάλω σε μια σειρά τα πράγματα. Την ίδια στιγμή, τρέχει ένας απολογισμός του Βήχα. Δεν ήξερα τι ουρά αφήνει μια παράσταση μετά το τέλος της, τι πρέπει να διευθετήσεις και να κανονίσεις εκ νέου. Αυτό είναι ένα τρομερό σχολείο.»
- 12. Υπάρχει κάποιο καλλιτεχνικό στυλ που προτιμάς περισσότερο;
” Και εγώ τώρα με βρίσκω, μπορεί και να μη με βρω και ποτέ, να είμαι πάντα στο ψάξιμο. Και αυτό ωραίο είναι. Αυτό που θα σου πω είναι αστείο, αλλά κοίτα. Έχω δει μια διαφήμιση για ένα άρωμα, και το λογότυπο γράφει ”I am always changing but I am always myself”.
Εγώ με αυτό ταυτίζομαι απόλυτα. Όλοι αλλάζουμε, αλλά σημασία έχει να λέμε ότι ήμουν σε αυτή την φάση και τώρα είμαι σε αυτή την φάση, και να την αποδεχόμαστε την αλλαγή.
Κάπως έτσι είναι και με τα θεατρικά έργα. Εγώ μπορεί να έλεγα πχ μου αρέσουν οι τραγωδίες, αλλά δεν έχω κάνει ποτέ μου τραγωδία. Θα μου άρεσε να κάνω τραγωδίες, αλλά κατέληξα στο ότι όλα μου αρέσουν και όλα υπάρχουν το ένα μέσα στο άλλο”.
- 13. Είσαι χαρούμενη στην περίοδο στην οποία βρίσκεσαι;
Εγώ είμαι πάντα προβληματισμένη όταν τελειώνει ένα project. Είμαι ξεκάθαρα πεσιμίστρια. Λέω “ωραία, βασικά, ότι μύρισες, μύρισες από το θέατρο, δεν θα ξαναδουλέψεις ποτέ, στο λέω για να το ξέρεις, δες τώρα τι θα κάνεις…” (γελάει).
Αυτό έρχεται από μια φωνούλα μέσα στο κεφάλι μου, γιατί ρεαλιστικά είναι ένα επαγγελμα, ειδικά στα πρώτα σου βήματα, τα πράγματα είναι αβέβαια. Δεν ξέρεις πότε θα σου δοθεί μια ευκαιρία ή αν θα μπορέσεις να αυτοσυστηθείς.
Είναι δύσκολο να το κάνει κάποιος αυτό στο θέατρο γιατί θέλει να πέσεις πολλές φορές, και να πέσεις και να ξανασηκωθείς, και να ξαναπέσεις και να ξανασηκωθείς… Είσαι ένας Σίσυφος βασικά.”
14. Πέρα από την σκηνοθεσία, γράφεις και κείμενα;
«Να σου πω την αλήθεια δεν πολυγράφω. Πέρυσι στο εργαστήρι θεατρικής γραφής που ανέφερα είχα γράψει μια ιδέα που θα μου άρεσε να τελειώσω, αλλά είναι στο πίσω μέρος του μυαλού, δε θα πάω εύκολα προς τα εκεί. Το γράψιμο μου φαίνεται πολύ απαιτητικό.
Ανοίγεις τον υπολογιστή ή το μπλοκ, και λες “πωπω, τώρα έχω ανοίξει το χαρτί και κρατάω το μολύβι και πρέπει να γράψω”.
- 15. Θα ξαναδούμε τον Βήχα επί σκηνής;
”Θέλω να πιστεύω πως ναι, θα τον ξαναδούμε. Το θέλουμε και εμείς και το κοινό. Υπήρχε τρομερή ζήτηση, οπότε θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα βρει μια θεατρική στέγη να υπάρξει ο Βήχας του χρόνου”.
- 16. Υπάρχει κάτι που θα ήθελες να ξέρουν οι αναγνώστες για εσένα;
”Με αγχώνουν αυτές οι ερωτήσεις, αλλά θα το πω. Είμαι έτοιμη να φάω τα μούτρα μου.”
About the Author
Discover more from The Persona
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
