Οι περικοπές στις δημόσιες δαπάνες σε έξι αφρικανικές χώρες είχαν ως αποτέλεσμα οι αποδοχές εργαζομένων στην υγεία και την εκπαίδευση να μειωθούν έως και κατά 50% την τελευταία πενταετία, αφήνοντάς τους να αγωνίζονται για να καλύψουν βασικές ανάγκες, σύμφωνα με τη διεθνή ΜΚΟ ActionAid.
Η έκθεση «Human Cost of Public Sector Cuts in Africa», που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, διαπίστωσε ότι το 97% των εργαζομένων στον τομέα της υγείας που συμμετείχαν στην έρευνα σε Αιθιοπία, Γκάνα, Κένυα, Λιβερία, Μαλάουι και Νιγηρία δεν μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες, όπως τροφή και ενοίκιο, με τους μισθούς τους.
Η έκθεση επιρρίπτει ευθύνες στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) για την αποδυνάμωση των δημόσιων συστημάτων αυτών των χωρών, καθώς το Ταμείο συμβουλεύει τις κυβερνήσεις να περιορίσουν δραστικά τις δημόσιες δαπάνες για να αποπληρώσουν το εξωτερικό τους χρέος.
Καθώς η κρίση χρέους επιδεινώνεται σε όλο τον Παγκόσμιο Νότο, περισσότερα από τα τρία τέταρτα όλων των χαμηλόμισθων χωρών ξοδεύουν περισσότερα για εξυπηρέτηση χρέους παρά για την υγεία, αναφέρει η έκθεση.
«Η κρίση χρέους και η επιμονή του ΔΝΤ στις περικοπές δημοσίων υπηρεσιών υπέρ της εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους έχουν περιορίσει δραστικά τις επενδύσεις στην υγεία και την εκπαίδευση σε όλη την Αφρική. Για παράδειγμα, το 2024, η Νιγηρία διέθεσε μόνο 4% των εθνικών της εσόδων στην υγεία, ενώ το 20,1% πήγε στην αποπληρωμή του εξωτερικού χρέους», δήλωσε ο διευθυντής της ActionAid Νιγηρίας, Andrew Mamedu.
Η έκθεση επισημαίνει τις σοβαρές και χρόνιες ελλείψεις στα συστήματα δημόσιας υγείας σε χώρες της Αφρικής, με τις γυναίκες –ιδίως εγκύους και θηλάζουσες– να πλήττονται περισσότερο.
Παραδείγματα από την Κένυα και την Αιθιοπία δείχνουν πως η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, όπως οι τοκετοί και οι εμβολιασμοί, γίνεται όλο και δυσκολότερη λόγω του κόστους και της ανεπάρκειας του δημόσιου τομέα.
Παράλληλα, το κόστος της θεραπείας για ασθένειες όπως η ελονοσία έχει αυξηθεί δραματικά, καθιστώντας τα φάρμακα απρόσιτα για εκατομμύρια ανθρώπους.
Η κατάσταση στην εκπαίδευση
Ανάλογη είναι η κατάσταση στην εκπαίδευση, όπου οι προϋπολογισμοί έχουν περικοπεί σε τέτοιο βαθμό που οι δημόσιες δομές καταρρέουν: τα κόστη αυξάνονται, τα υλικά λείπουν και οι τάξεις είναι υπερπλήρεις.
Ορισμένοι εκπαιδευτικοί φροντίζουν για πάνω από 200 μαθητές ανά τάξη, ενώ το 87% των δασκάλων δήλωσε ότι δεν διαθέτει βασικά εκπαιδευτικά υλικά, και το 73% πληρώνει από την τσέπη του για να τα προμηθευτεί.
Το 84% των εκπαιδευτικών ανέφερε πτώση 10-15% στους μισθούς τους την τελευταία πενταετία.
Πως επηρεάζει αυτό την Ευρώπη;
Η κρίση στους δημόσιους τομείς της Αφρικής επηρεάζει άμεσα και την Ευρώπη, καθώς η μείωση των μισθών στην Αφρική μπορεί να συμβάλλει στις ήδη αυξημένες μεταναστευτικές ροές. Αυτό έχει σαν συνέχεια, ένα ”ντόμινο” επιπτώσεων.
Οι διαλυμένες δομές μειώνουν την παραγωγικότητα, πλήττουν τις ευρωπαϊκές επενδύσεις και αποσταθεροποιούν κρίσιμες αγορές. Παράλληλα, η απώλεια γεωπολιτικής επιρροής αφήνει χώρο σε ανταγωνιστικές δυνάμεις, όπως η Κίνα και η Ρωσία.
Όσο αναφορά την υγεία, οι ανεπάρκειες στα συστήματα υγείας αυξάνουν τον κίνδυνο εξάπλωσης επιδημιών προς την Ευρώπη.
Η τελευταία φορά που υπήρξε επιβεβαιωμένο κρούσμα ιού που προήλθε από την Αφρική και ενδέχεται να επηρεάσει την Ελλάδα ήταν το 2024, με τον ιό Marburg στη Ρουάντα. Η επιδημία αυτή, η οποία ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2024, οδήγησε σε 66 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 15 θανάτους, κυρίως μεταξύ εργαζομένων στον τομέα της υγείας στην Κιγκάλι.
Ελλάδα και Αφρική σε οικονομικό επίπεδο
Η μείωση των μισθών στην Αφρική δεν είναι μακρινό θέμα για την Ελλάδα. Η Ελλάδα αποτελεί συχνά “πύλη εισόδου” για μετανάστες από την Αφρική προς την Ευρώπη. Αυτό εντείνει τις πιέσεις στα ελληνικά νησιά, τις δομές φιλοξενίας, και αυξάνει το κόστος διαχείρισης.
Επίσης, η Αφρική αποτελεί νέα αγορά και πεδίο επενδυτικού ενδιαφέροντος για πολλές ελληνικές επιχειρήσεις, οπότε όταν μειώνεται η αγοραστική δύναμη του πληθυσμού, μειώνονται και οι δυνατότητες για εμπορική ανάπτυξη. Αυτό πλήττει τις εξαγωγές, τις επενδύσεις και τη ναυτιλία, τομείς κερδοφόροι για την Ελλάδα.
Η ναυτιλία είναι η ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, αντιπροσωπεύοντας πάνω από 7% του ΑΕΠ και χιλιάδες θέσεις εργασίας. Πολλές πρώτες ύλες από την Αφρική (όπως πετρέλαιο, μεταλλεύματα, γεωργικά προϊόντα) μεταφέρονται με ελληνόκτητα πλοία.
Αν η ζήτηση μειωθεί λόγω χαμηλών εισοδημάτων ή πολιτικής αστάθειας, τότε οι ναύλοι πέφτουν και οι εισπράξεις των ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών μειώνονται.
Σε αριθμούς….
Για το 2025, η Ελλάδα αναμένεται να αυξήσει τις εξαγωγές της κατά 3-4% σε πραγματικούς όρους, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος.
Το 2024, οι εξαγωγές της Ελλάδας προς την Αφρική ανήλθαν στο 6,7% του συνολικού όγκου εξαγωγών, σύμφωνα με δεδομένα του World’s Top Exports. Με βάση αυτήν την αναλογία, αν οι συνολικές εξαγωγές της Ελλάδας το 2025 φτάσουν τα 54 δισ. ευρώ, οι εξαγωγές προς την Αφρική θα μπορούσαν να ανέλθουν περίπου σε 3,6 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, αυτός ο υπολογισμός βασίζεται σε στατιστικά στοιχεία του 2024 και δεν λαμβάνει υπόψη τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες ή τις πολιτικές εξελίξεις που ενδέχεται να επηρεάσουν τις εξαγωγές.
About the Author
Discover more from The Persona
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
