Γαβριέλλα Κασάπη: ”Τη ζωή δεν την ξεγελάς, και δεν επιβιώνεις αν δεν τη δεχτείς για αυτό που είναι”

–Αρχικά να συστηθούμε. Θα ήθελες να μοιραστείς με το κοινό του Persona πως ξεκίνησε η ενασχόληση σου με την συγγραφή;

Τα καλύτερα πράγματα στη ζωή γίνονται τυχαία. Έτσι έγινε και με την ενασχόλησή μου με τη συγγραφή. Αν και είχα το “μικρόβιο”, αφού ο παππούς μου ήταν συγγραφέας, ποτέ δεν είχα δοκιμάσει να γράψω κάτι λογοτεχνικό, πόσο μάλλον ποίηση.

Αυτό ξεκίνησε στο Γυμνάσιο, μια μέρα που διάβαζα Βιολογία και βαριόμουν αφόρητα. Πάντα σε τέτοιες στιγμές με πιάνει καλλιτεχνική διάθεση.

Φυσικά, δεν έβλεπα τα μιτοχόνδρια και ξαφνικά σκέφτηκα να γράψω ένα ποίημα για αυτά. Την ίδια ημέρα, η φιλόλογός μου μού είχε προτείνει να συμμετάσχω σε έναν διαγωνισμό ποίησης και διηγήματος.

Αυτό ήταν αρκετό για να αρχίσω να εξερευνώ αυτόν τον κόσμο (μέσα μου).

–Το πρώτο σου βιβλίο “Ένας μήνας και κάτι’’ κυκλοφόρησε το 2017, και πρόσφατα κυκλοφόρησε το δεύτερο σου βιβλίο, “σΤα καλύτΕΡά μΑΣ”.

Μέσα σε αυτά τα χρόνια που πέρασαν, πώς πιστεύεις ότι έχεις εξελιχθεί ως άνθρωπος αλλά και ως συγγραφέας;

Θα ακουστεί κλισέ, όμως, απ’ ό,τι φαίνεται, για να πας σε κάτι καλύτερο, πρέπει να περάσεις από το χειρότερο. Έτσι νομίζω ότι έγινε και με μένα. Ως άνθρωπος, πιστεύω ότι έχω βελτιωθεί πολύ, ιδιαίτερα στη σχέση που έχω με τον εαυτό μου. Αυτό είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη συγγραφή.

Όταν γράφεις ποίηση, γράφεις ειλικρινά. Βάζεις τον εαυτό σου απέναντι. Βάζεις την ψυχή σου στο χαρτί. Θα ήταν παράλογο να μην έχει εξελιχθεί η γραφή μου, μαζί με μένα.

–Ποιοι συγγραφείς ή ποιητές έχουν αφήσει το λογοτεχνικό τους στίγμα επάνω σου και γιατί;

Η λίστα είναι τεράστια. Θυμάμαι, όταν ξεκινούσα, διάβασα ένα ποίημα του Λόρκα και ένιωσα τέτοια συγκίνηση από τον τρόπο που χειριζόταν τη γλώσσα και τη δομή του ποιήματος.

Αντίστοιχα, με έχουν εντυπωσιάσει και συγκινήσει πολλοί άλλοι ποιητές και συγγραφείς, κλασικοί και σύγχρονοι, που είχα την τύχη να έρθω σε επαφή με την τέχνη τους.

Όμως, αυτός που ξεχωρίζει για μένα και μου προσφέρει αδιάκοπη έμπνευση, τροφή για σκέψη, και με γοητεύει σε κάθε επίπεδο, δεν είναι ποιητής, και δεν είναι άλλος από τον Τομ Ρόμπινς.

Αυτός ο άνθρωπος γράφει για σπουδαία, αληθινά και σημαντικά πράγματα. Γράφει με σουρεαλισμό, ειρωνεία και χιούμορ. Ενσωματώνει φιλοσοφικές ιδέες μέσα στις πιο ασυνήθιστες ιστορίες, και οι περιγραφές του είναι τόσο παραστατικές και αλληγορικές.

Είναι ο συγγραφέας που, όσο θαυμάζω, ζηλεύω κιόλας. Θα ήθελα να του μοιάσω. Αποτελεί για μένα έμπνευση σε κάθε επίπεδο.

–Σε προηγούμενη σου συνέντευξη, έχει αναφερθεί ότι έχεις παλέψει με την κατάθλιψη – πράγμα το οποίο πραγματεύεται και το βιβλίο. Μια περίοδος που κράτησε 1,5 χρόνο.

Θα ήθελες να μας μιλήσεις για αυτό; Πώς ξεκίνησε, πώς το κατάλαβες; Πώς το βίωσες γενικά;

Για να είμαι ειλικρινής, δεν ξέρω ακριβώς πώς ξεκίνησε, ούτε πότε. Ξέρω ότι υπήρξαν πολλοί παράγοντες που έπλεκαν καιρό αυτό το κουβάρι, το οποίο όλο και περισσότερο μπερδευόταν γύρω από τα πόδια μου, μέχρι που στο τέλος σκόνταψα.

Τότε η ψυχολόγος μου, που μόλις είχα γνωρίσει, μου το έδωσε στα χέρια, με πήρε αγκαλιά και ουσιαστικά μου είπε πως έπρεπε να το ξεμπλέξω.

Φυσικά, πριν από τη μεγάλη πτώση, ήταν αρκετά αισθητό ότι δεν ήμουν καλά, αλλά δεν είχα σκεφτεί ακριβώς ότι μπορεί να πρόκειται για κατάθλιψη.

Το μόνο που ήξερα ήταν ότι ήθελα να εγκαταλείψω αυτόν τον κόσμο, αλλά η αδερφή μου δεν με άφησε, κι έτσι έπρεπε να συνεχίσω να περπατώ με αυτό το κουβάρι και τελικά να το λύσω.

Σε αυτή τη διαδικασία, ευτυχώς, έκανα ψυχοθεραπεία. Μετά από λίγο καιρό επισκέφθηκα και έναν ψυχίατρο που παρακολουθούσε την αγωγή μου.

Είχα ανθρώπους που με αγαπούσαν, οι οποίοι προσπαθούσαν να με στηρίξουν και να με βοηθήσουν, αλλά γενικά δεν ήταν εύκολο. Είχα συνεχώς εχθρικές φωνές στο κεφάλι μου, δεν ένιωθα ούτε ήθελα τίποτα, και πολλές φορές η αναπνοή μου ήταν δύσκολη.

–Ένιωθες ότι η αγωγή σε βοηθούσε;

Δεν ήταν ξεκάθαρο. Όλα ήταν πολύ θολά και για πολύ καιρό δεν ένιωθα πως υπάρχει βελτίωση. Κοιτώντας πίσω, τότε είχα λάθος. Και σίγουρα η αγωγή θα βοήθησε.

Πάντως, τις περισσότερες φορές, καταλαβαίνεις ότι κάτι σε έχει βοηθήσει αφού έχεις νικήσει το εκάστοτε “τέρας”.

Στιγμιότυπο από την παρουσίαση της ποιητικής συλλογής ”σΤα καλύτΕΡά μΑΣ”

–Σε ποιο σημείο αποφάσισες ότι αυτό που περνάς πρέπει να γίνει βιβλίο και να εκδοθεί;

Δεν έγινε συνειδητά. Από τότε που ξεκίνησα να γράφω, η ποίηση λειτουργούσε θεραπευτικά για μένα.

Έγραφα, έγραφα και έγραφα.

Ήταν ένας από τους τρόπους μου να κρατηθώ και να λύσω το κουβάρι που λέγαμε.

Έτσι, έγραψα πολλά ποιήματα μέσα από τον φακό της κατάθλιψης, που φυσικά μιλούσαν για κάθε συναίσθημα και φάση που πέρασα: για τη δυσκολία να λειτουργώ όπως οι άλλοι, για τον φόβο μου μήπως μαυρίσω τη ζωή των γύρω μου με τη μαυρίλα που υπήρχε μέσα μου, για όλα όσα έμπλεξαν αυτό το κουβάρι, κλπ κλπ.

Κάπου εκεί, στα μέσα αυτού του καταιγισμού ποιημάτων, άρχισα να τα βάζω όλα σε ένα αρχείο με τίτλο. Μου αρέσει κατά καιρούς να οργανώνω τα ποιήματά μου σε συλλογές. Έτσι ξεκίνησε η ποιητική συλλογή “σΤα καλύτΕΡά μΑΣ”, δεν ήταν όμως ακόμα βιβλίο.

Όταν άρχισα να βγαίνω από αυτή τη φάση της ζωής μου, φρόντισα αυτό το αρχείο και αποφάσισα ότι θέλω να το εκδώσω. Να φύγει από τα χέρια μου και να το δει ο κόσμος.

Αντίτυπα του βιβλίου ”σΤα καλύτΕΡά μΑΣ” από την παρουσίαση.

–Θεωρείς ότι η Ελληνική κοινωνία είναι έτοιμη να αρχίσει να μιλάει για την κατάθλιψη ή είναι ακόμα ο ‘’ελέφαντας στο δωμάτιο’’; Και αν ναι, πως πιστεύεις ότι μπορεί να αλλάξει αυτό;

Δεν ξέρω αν είμαι ο κατάλληλος άνθρωπος για να τοποθετηθώ σε αυτό το θέμα. Η δική μου εμπειρία μου έχει δείξει ότι πλέον πολλοί άνθρωποι έχουν ανάγκη να μιλούν για τέτοια ζητήματα, και κάποιοι ενδιαφέρονται να ακούσουν.

Ωστόσο, δεν είναι λίγοι αυτοί που εξακολουθούν να το θεωρούν ταμπού ή δεν το αναγνωρίζουν ως κάτι σοβαρό. Έχω ακούσει πολλές φορές φράσεις όπως “Εντάξει, όλοι μελαγχολούμε”.

Παράλληλα, υπάρχουν πολλοί που χρησιμοποιούν τον όρο “κατάθλιψη” απλώς για να περιγράψουν μια δύσκολη ψυχολογική κατάσταση.

Μην με παρεξηγήσεις, δεν λέω ότι αυτό είναι λιγότερο σημαντικό, όμως οι ψυχικές ασθένειες δεν είναι απλά στενοχώρια — είναι κλινική νόσος.

Ίσως είναι ακόμα νωρίς για τον κόσμο να βρει μια ισορροπία στην αντίληψη και την αντιμετώπιση τέτοιων θεμάτων, δεδομένου ότι η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας γιορτάστηκε για πρώτη φορά μόλις το 1992.

Αυτό που νομίζω ότι λείπει είναι η ενημέρωση, η εκπαίδευση των ανθρώπων πάνω σε τέτοια ζητήματα.

Σίγουρα γίνονται βήματα, βλέπουμε όλο και περισσότερες πρωτοβουλίες από διεθνείς και τοπικούς οργανισμούς με στόχο να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση για την ψυχική υγεία.

Αλλά όλα αυτά πραγματοποιούνται και προσεγγίζονται κυρίως από εκείνους που έχουν ήδη κάποια ευαισθησία στον τομέα αυτό.

”σΤα καλύΤΕρά μΑΣ”, ποίημα φτιαγμένο από στίχους ποιημάτων του βιβλίου.

Δεν συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή.

–Στο ποίημα  ’’Προσωπεία’’ γράφεις  σε κάποια στιγμή, “κοιτάς τον πίνακα, οι προσδοκίες φαίνονται ικανοποιημένες, μάζεψες τα Likes και αυτής της ημέρας’’.

Θεωρείς ότι αυτό σχετίζεται με τη θλίψη, ή απλά τα like & τα social media είναι μια μάστιγα της εποχής;

Οι προσδοκίες είναι επικίνδυνο πράγμα. Όταν είναι υπερβολικά υψηλές, πέρα από το ρεαλιστικό, το εφικτό ή αυτό που τελικά συμβαίνει, μας αφήνουν απογοητευμένους.

Νομίζω ότι οι περισσότεροι άνθρωποι, αν όχι όλοι, προσπαθούν συνεχώς να φτάσουν τις προσδοκίες που έχουν οι άλλοι για αυτούς ή αυτές που έχουν οι ίδιοι για τον εαυτό τους.

Αυτό, σύμφωνα με τη δική μου εμπειρία, είναι συνταγή για δυστυχία. Ναι, είναι αναπόφευκτο κάποιος να έχει προσδοκίες, αλλά είναι σημαντικό να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να τις προσαρμόζουμε στο ρεαλιστικό.

Καλό είναι να μάθουμε να σεβόμαστε τον εαυτό μας και αυτό πιστεύω είναι κομμάτι αυτής της διαδικασίας.

Όσο για τα social media, η συζήτηση είναι σίγουρα σχετική αλλά πολύ μεγάλη για να χωρέσει σε μια απάντηση. Ωστόσο, είναι αλήθεια ότι συχνά δεν βοηθούν καθόλου.

–Πόσο υποστηρικτικοί ήταν οι γονείς σου στο θέμα της κατάθλιψης και της τέχνης γενικότερα, και τι ρόλο παίζει η οικογένεια στη ζωή σου;

Θεωρώ τον εαυτό μου έναν εξαιρετικά τυχερό άνθρωπο. Γεννήθηκα σε μια οικογένεια που με αγαπά, με φροντίζει και με στηρίζει με κάθε τρόπο. Είναι το σπίτι μου και η ασπίδα μου.

Τόσο στο κομμάτι της κατάθλιψης όσο και της ποίησης, οι γονείς μου με άκουσαν, με αγκάλιασαν και με στήριξαν με κάθε δυνατό τρόπο.

Ναι, στο θέμα της κατάθλιψης ήταν δύσκολο στην αρχή — δεν ήξεραν πώς να βοηθήσουν. Αλλά, όπως πάντα, άκουσαν ό,τι είχα να τους πω και προσπάθησαν να περπατούν πλάι μου, χωρίς να με πιέζουν.

Χωρίς αυτούς και την αδερφή μου, τίποτα δεν θα ήταν το ίδιο, και είμαι εξαιρετικά ευγνώμων που τους έχω.

H Γαβριέλλα Κασάπη με την αδερφή της, Κλειώ.

–Τι θα συμβούλευες κάποιον που βιώνει το ίδιο που βίωσες και εσύ αλλά δεν προέρχεται ίσως από ένα τόσο υποστηρικτικό πλαίσιο;

Η αλήθεια είναι ότι δεν ξέρω πως μπορώ να δώσω συμβουλές για κάτι που δεν έχω άμεση εμπειρία. Ναι, θα μπορούσα να μοιραστώ πρακτικές, βιβλία, έργα, κλπ που με βοήθησαν όταν βίωνα κατάθλιψη, αλλά δεν θα μπορούσα να φανταστώ τον εαυτό μου να δίνει συμβουλές, πόσο μάλλον όταν, δυστυχώς ή ευτυχώς, βρέθηκα σε μια προνομιακή θέση, λόγω του υποστηρικτικού περιβάλλοντος που είχα.

–Δεδομένης της μεγάλης προσέλευσης του κόσμου αλλά και της επιτυχίας που είχε η παρουσίαση, θα ήθελες να μας πεις κάτι που σου έμεινε από εκείνη την βραδιά;

Η αγάπη που δέχτηκα. Δεν περίμενα με τίποτα, όταν ξεκίνησα τη διαδικασία να εκδοθεί αυτό το βιβλίο, ότι θα γέμιζε ένας ολόκληρος χώρος, με ανθρώπους να στέκονται όρθιοι ή στις σκάλες, να με κοιτούν με τόσο ζεστά βλέμματα, να ακούν τους συνομιλητές μου με τόση ζέστη και να φεύγουν λέγοντάς μου τα πιο όμορφα λόγια για αυτό που δημιούργησα.

Όπως καταλαβαίνεις, βέβαια, βρισκόμουν σε τέτοια υπερένταση και άγχος, που είναι δύσκολο να ξεχωρίσω κάτι συγκεκριμένο.

-Τι θα έλεγε η Γαβριέλλα του τώρα, κρατώντας αυτό το βιβλίο, στη Γαβριέλλα του τότε

Μάλλον τίποτα, δεν θα με πίστευα.

Η Γαβριέλλα στο τέλος της παρουσίασης, υπογράφοντας τα αντίτυπα του βιβλίου.

–Σε ένα άλλο ποίημα, γράφεις “μα πώς να ξεγελάσεις τη ζωή;’’. Εσύ; Έχεις καταφέρει να ξεγελάσεις τη ζωή;

Τη ζωή δεν την ξεγελάς και δεν επιβιώνεις αν δεν τη δεχτείς για αυτό που είναι. Μόνο αν μάθεις και κάνεις δικούς σου τους νόμους της, μπορείς να βρεις παραθυράκια, μπορείς να αλλάξεις τη δική σου ζωή.

Όταν ήμουν πιο μικρή, ζούσα σε έναν ρόδινο κόσμο. Μετά πίστευα ότι εγώ θα τον άλλαζα (το φαινόμενο της πεταλούδας κ.λπ.).

Αργότερα, μεγάλωσα.

Στην πραγματικότητα, το μόνο που είναι σίγουρο είναι ότι ο καθένας έχει τη δύναμη να αλλάξει τον εαυτό του και τη ζωή του, αν το θέλει. Από εκεί και πέρα, ποιος ξέρει ποιον θα επηρεάσει αυτή η αλλαγή;

Μπορεί ο κόσμος να αλλάξει χωρίς να το καταλάβεις. Αλλά τη ζωή δεν την ξεγελάς. Οι περισσότεροι ξεγελάμε τον εαυτό μας.

–Επίσης, σε μια άλλη παρουσίαση προς το άτομό σου, έχει αναφερθεί ότι συμμερίζεσαι την φράση του Carl Sandburg “Poetry is an echo, asking a shadow to dance’’.

Πιστεύεις ότι πλέον έχεις βρει τα δικά σου βήματα;

Η φράση αυτή μου θυμίζει ότι η δική μου φωνή, ακόμα και αν μοιάζει με αντήχηση μιας άλλης, με καλεί να χορέψω. Μια άλλη ερμηνεία που θα έδινα τώρα είναι ότι η ποίηση δεν είναι ποτέ κάτι αυθύπαρκτο ή στατικό.

Αντιθέτως, αποτελεί αντανάκλαση συναισθημάτων, εμπειριών και ιδεών που υπάρχουν μέσα μου. Ο χορός της σκιάς, για μένα, συμβολίζει την κίνηση και τη ζωή που η ποίηση δίνει σε αυτές τις άυλες έννοιες.

Έτσι, αν λάβω τον ρόλο της σκιάς εδώ, θα πω ότι χορεύω. Δεν ξέρω αν το κάνω καλά, αλλά συνεχίζω και χορεύω, όσες αλλαγές κι αν υποστεί η μουσική.

Το να βρω τα ‘δικά μου βήματα’ είναι μια αδιάκοπη διαδικασία, ένα ταξίδι εξερεύνησης.

Όσο εξελίσσομαι, τόσο ανακαλύπτω νέους τρόπους έκφρασης, καθώς αναγνωρίζω τη δική μου ‘σκιά’ και την κάνω να ‘χορεύει’ μαζί μου.

”Η ποίηση δεν είναι επάγγελμα για μένα, είναι κάτι που χρειάζεται η ψυχή μου’.’

–Ποια είναι τα επόμενα επαγγελματικά σου σχέδια;

Είναι λίγο ασαφή αυτή τη στιγμή. Βρίσκομαι ακόμα σε αναζήτηση σε αυτό τον τομέα. Αν όμως ρωτάς για το κομμάτι της ποίησης, της συγγραφής και της έκδοσης βιβλίων είναι άλλο.

Αυτό δεν είναι επάγγελμα για μένα, είναι κάτι που χρειάζεται η ψυχή μου, που μου αρέσει να κάνω και που δεν θα σταματήσω μάλλον ποτέ, όσο περνάει από το χέρι μου.

Δεν νομίζω ότι έχω κάποιο πλάνο σε αυτό τον τομέα, όμως ξέρω ότι όσο γράφω ποιήματα και αυτά κάνουν παρέα μεταξύ τους, θα ήθελα να συνεχίσω να τα δείχνω στον κόσμο, όταν αυτή η σχέση τους ωριμάζει.

 -Τώρα, μετά από όλα αυτά, είσαι στα καλύτερά σου;

Δεν ξέρω αν βρίσκομαι στην καλύτερη φάση της μέχρι τώρα ζωής μου. Ξέρω σίγουρα ότι είναι μια από τις πιο ωραίες.

Αν μάλιστα συνυπολογίσουμε στην εξίσωση ότι πλέον τα έχω πραγματικά καλά με τον εαυτό μου, τότε ναι, είμαι στα καλύτερά μου.

Μπορείτε να βρείτε το βιβλίο “Ένας μήνας και κάτι’‘, εκδόσεις Σιδέρη, εδώ

Αντίστοιχα, μπορείτε να βρείτε το βιβλίο ”σΤα καλύτΕΡά μΑΣ”, εκδόσεις πηγή, εδώ

About the Author

Κατερίνα Λέκα

Administrator

Visit Website View All Posts